Wpływ powietrza na zdrowie ludzkie

Jako, że temat zanieczyszczenia powietrza jest tak ważny i wywołuje mnóstwo emocji, zwłaszcza w naszym mieście, postanowiłam napisać kilka słów na ten temat, choć nie jest związany ani żywieniem ani ze sportem. Tak się składa, że mam dostęp do niektórych wyników badań dotyczących składu naszego powietrza.

Zanieczyszczenia powietrza i jego źródła

Zanieczyszczenia powietrza są najbardziej niebezpieczne ze wszystkich zanieczyszczeń, gdyż są mobilne i mogą skazić na dużych obszarach praktycznie wszystkie komponenty środowiska.

Możemy wyróżnić zanieczyszczenia naturalne oraz antropologiczne, czyli te związane stricte z działalnością człowieka – transport, spalanie paliw, przemysł różnego rodzaju. I te drugie czynią o wiele większą szkodę dla człowieka i całego środowiska.

Nadmierne zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego występuje na ponad 20% powierzchni Polski. Czynnikami powodującymi taki stan są: energetyka oparta na węglu kamiennym i brunatnym, niedobór instalacji oczyszczających gazy odlotowe, dynamicznie rozwijający się transport samochodowy (pojazdy i drogi), nie doinwestowany ekonomicznie przemysł surowcowy, a także opóźnienie w rozwoju prawa ekonomicznego i jego egzekwowania.

W zanieczyszczonym powietrzu występują pyły i gazy. I mówi się dziś, że redukcja zanieczyszczeń pyłowych została na świecie względnie opanowana, zaś redukcja gazów wciąż jest nierozwiązywalnym problemem. Patrząc na nasze miasto możemy stwierdzić, że owe opanowanie pyłów nas niestety nie dotyczy, bo jak pyliło, tak pyli do dziś.

Jakie skutki zdrowotne niosą za sobą pyły i gazy?

Nie wszystkie gazy i pyły zostały zbadane. Nie o wszystkich możemy powiedzieć, że są szkodliwe czy nie, bo tego nie wiemy. Wiemy natomiast o wielu z nich, gdyż zbadana została ich toksyczność.

W 2012 roku Zakład Toksykologii Środowiska w Gdańsku, wykonał opinię z zebrania w Szczecinku próbek do badań. Próbki były pobierane na terenach wybranych ulic naszego miasta oraz w okolicy fabryki płyt MDF. Mogliśmy zobaczyć czarno na białym, jakie substancje fruwają nad naszymi głowami. Znalezione substancje to np. terpeny, siloksany, fenol, octan 2 etylu, glikol dipropylenowy, nonanal oraz metylowe pochodne benzenu.

Największe zagrożenie zdrowotne stanowią cząstki małe, tzw. drobny pył zawieszony, które przenikają wraz z wdychanym powietrzem do dróg oddechowych i tam głównie powodują zmiany patologiczne (reakcje zapalne, alergiczne). Choć cząsteczki pyłu o większej średnicy w zasadzie nie są inhalowane do płuc z powietrzem, to wcale nie oznacza, że są obojętne dla zdrowia. Ich kontakt ze skórą, spojówkami, śluzówkami jamy nosowo-gardłowej niesie ze sobą odpowiednie zagrożenia zdrowotne (podrażnienia mechaniczne spojówek i śluzówek górnych oraz dolnych dróg oddechowych; toksyczne uszkodzenie tkanek; alergie).

W raporcie o oddziaływaniu zanieczyszczeń powietrza drobnym pyłem zawieszonym i wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi (WWA, benzoapiren) na zdrowie, wykonanym przez Katedrę Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej UJ CM, czytamy: „Szkody zdrowotne dla człowieka narażonego na działanie zanieczyszczeń powietrza mogą mieć charakter lokalny (układ oddechowy, skóra, spojówki itd.), ale także mogą dotyczyć innych narządów (układ krążenia).Uogólnienie skutków zdrowotnych wynika z faktu, że niektóre nawet stałe składniki aerozolu są rozpuszczalne w płynach ustrojowych (np. w śluzie oskrzeli) i przenikają do krwiobiegu i tą drogą docierają do różnych narządów. Reakcje biologiczne na zanieczyszczenia powietrza zależą nie tylko od toksyczności poszczególnych składników pyłowych i gazowych, ale także od ich łącznego oddziaływania. Poszczególne składniki często wchodzą ze sobą w różne reakcje, które w konsekwencji mogą potęgować ich sumaryczną toksyczność. Reakcja biologiczna ustroju na te same zanieczyszczenia oddziaływujące w wysokiej temperaturze otoczenia (gorące lato) jest inna niż w temperaturze niskiej. Skutki zdrowotne skażenia środowiska zależą w dużej mierze również od tego, w jakim stopniu organizm jest w stanie bronić się przed skutkami zanieczyszczeń”.

Udowodniono na podstawie obserwacji przeprowadzanych na ciężarnych mieszkankach Krakowa, że kobiety, które w okresie ciąży były eksponowane na drobny pył zawieszony, rodziły dzieci z istotnie niższą masą urodzeniową, mniejszym obwodem główki i mniejszą długością ciała. Wyniki badań w Krakowie zostały potwierdzone także w równolegle prowadzonych obserwacjach populacji nowojorskiej.

Jest rzeczą zrozumiałą, że deficyt parametrów antropometrycznych noworodka idzie w parze ze słabiej wykształconą sprawnością i funkcją różnych układów jak np. układu immunologicznego. Zaobserwowano, że u dzieci o niższej masie urodzeniowej częściej występował tzw. świszczący oddech w późniejszych okresach życia, co zwykle poprzedza występowanie objawów astmatycznych.

Myślę, że jest to temat rzeka i trzeba by napisać naprawdę grubą książkę, by go wyczerpać. Ja jedynie chciałam uświadomić Państwu, że zagrożenie istnieje i o środowisko trzeba dbać. A jeśli ktoś uważa inaczej, znaczy tylko tyle, że z jakiegoś powodu woli nie znać prawdy albo zdrowie nie jest według niego cenną wartością.

Ewelina Wieczorek

www.epicentrumzdrowia.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.